İşten çıkarma kısıtlamasına ilişkin yeni düzenleme! Kod-29 nedir?

Türkiye'de koronavirüs sürecinde işverenlerin işten çıkarma yasağını Kod-29 ile deldiği tespit edildi. Bunun üzerine işten çıkarma kısıtlamasının tekrar düzenlendiği bildirildi. Peki Kod-29 nedir?

işten_çıkarma_yasağı1

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) tarafından işten çıkarma kısıtlamasının tekrar düzenlendiği bildirildi. Türkiye’de koronavirüs nedeniyle bir seneye yakın bir süredir işten çıkarmalara yasak getirilmişti. Söz konusu yasakta “iyi niyet ve ahlâk kurallarına aykırı durumlar” ise istisna şeklinde değerlendirilmişti. Mazeret bildirmeden işe gelmemek, hırsızlık yapmak, uyuşturucu madde kullanmak, küfretmek, cinsel tacizde bulunmak ile görevi kasıtlı olarak ve sık sık ihmal etmek gibi durumların ayrı başlıklarda değerlendirileceği kaydedildi. Böylece işverenlerin söz konusu maddeler aracılığıyla çalışanları haksız bir şekilde işten çıkarmalarının önlenmesi hedefleniyor.

“Kod-29 üzerinden gerçekleştiriliyor”

Konuya dair açıklamada bulunan SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu), İş Kanunu’nda bulunan iyi niyet ve ahlâk kurallarına aykırı durumların işten çıkarma kısıtlamasında istisna olarak kabul edildiğine dikkat çekildi. Açıklamada, iyi niyet ve ahlâk kurallarına aykırı olan durumlar; uyuşturucu madde kullanmak, hırsızlık yapmak, küfretmek, cinsel tacizde bulunmak, mazeret bildirmeden işe gelmemek ile görevi kasıtlı olarak ve sık sık ihmal etmek olarak sıralandı. Söz konusu durumların tümünde işten ayrılmaya yönelik işlemlerin SGK’ya (Sosyal Güvenlik Kurumu) bildirimlerinin Kod-29 üzerinden gerçekleştirildiği ifade edildi.

“Farklı bildirim kodları kullanılacak”

İşten çıkarma sebeplerinin tümünün Kod-29 üzerinden gerçekleştirilmesinin belirsizliğe neden olduğu kaydedilen açıklamada, farklı sebeplerin aynı kod üzerinden bildirilmesinin iş hayatında belirsizlik yarattığı, bu nedenle SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) genelgesinde değişiklik yapıldığı belirtildi. Açıklamada, iyi niyet ve ahlâk kurallarına aykırı durumların hepsi için farklı kodların tespit edildiği kaydedilerek, böylece hırsızlık yapmak ve mazeret bildirmeden işe gelmemek gibi farklı nedenlerin farklı kodlar üzerinden bildirileceği ve muhtemel problemlerin de önlenmiş olacağı ifade edildi.

“Birçok kişinin Kod-29 ile işten çıkarıldığı iddia ediliyor”

İşverenlerin işten çıkarma yasağını delmek için çalışanların iyi niyet ve ahlâk kurallarına aykırı bir durumu olmadan Kod-29’u kullandığına ve bu şekilde birçok çalışanın işine son verildiğine dair iddiaların mevcut olduğuna dikkat çekilen açıklamada, 2018 senesinde işten çıkarma sebebi Kod-29 olarak bildirilen çalışan sayısının 233 bin 430 olduğu ifade edildi. Açıklamada, bu sayının 2019 senesinde 194 bin 524 olduğu belirtilirken, 2020 senesinde ise 176 bin 662 olduğu aktarıldı. İşten çıkarma kısıtlamasından önceki süreçte her ay ortalama olarak 17 bin çalışanın Kod-29 ile işine son verildiği ifade edilen açıklamada, işten çıkarma kısıtlamasından sonraki süreçte söz konusu sayının her ay ortalama olarak 15 bin çalışan şeklinde gerçekleştiği kaydedildi.

Kod-29 nedir?

Türkiye’de işverenler, işine son verdikleri çalışanlar için SGK’ya (Sosyal Güvenlik Kurumu) bildirimde bulunuyor. İşverenler tarafından işten çıkarma nedeni bir kod numarası ile işaretleniyor. Söz konusu kodlardan biri de Kod-29. Söz konusu kod, “iyi niyet ve ahlâk kurallarına uymayan davranış sebebiyle işveren tarafından iş akdine son verilmesi” manasını taşıyor. Türkiye’de koronavirüs sürecinde işverenler, Kod-29’u kullanarak çalışanlarını işten çıkarmaya başladı.